7 λόγοι που δυσκολεύεσαι να δεχτείς κομπλιμέντα σύμφωνα με την ψυχολογία
- 30 ΙΑΝ 2026
Κάποιος σου λέει ότι η παρουσίαση σου ήταν εξαιρετική. Το στομάχι σου σφίγγεται. Ακούς τον εαυτό σου να ψελλίζει κάτι για την «τύχη», για την «ομάδα» ή για το πώς «θα μπορούσε να είχε πάει και καλύτερα». Το κομπλιμέντο μένει εκεί μετέωρο, ενώ εσύ ψάχνεις ήδη την έξοδο κινδύνου.
Αυτή η σκηνή επαναλαμβάνεται εκατομμύρια φορές καθημερινά σε γραφεία, σαλόνια και δρόμους εκεί έξω. Μια γνήσια αναγνώριση προσκρούει σε έναν αόρατο τοίχο. Συχνά υποθέτουμε ότι το πρόβλημα είναι η έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων ή μια υπερβολική ταπεινοφροσύνη. Όμως η ψυχολογία πίσω από αυτό είναι πολύ πιο βαθιά. Η απόρριψη ενός κομπλιμέντου ή ενός επαίνου είναι ένας μηχανισμός άμυνας που προστατεύει κάτι εύθραυστο μέσα μας.
Ο πόλεμος ανάμεσα σε αυτό που είμαστε και σε αυτό που βλέπουν οι άλλοι
Σύμφωνα με τη θεωρία της αυτο-επαλήθευσης του κοινωνικού ψυχολόγου William Swann, οι άνθρωποι προτιμούμε τα σχόλια που επιβεβαιώνουν την ήδη υπάρχουσα εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, ακόμα και αν αυτή είναι αρνητική.
Αν η εσωτερική σου φωνή λέει ότι είσαι ανεπαρκής, ένας έπαινος ή ένα κομπλιμέντο δεν μοιάζει με δώρο. Μοιάζει με απειλή για τη συνοχή της προσωπικότητάς σου. Έρευνα στο Journal of Experimental Social Psychology, έδειξε ότι άνθρωποι με χαμηλή αυτοεκτίμηση βιώνουν πραγματική ψυχική δυσφορία όταν δέχονται κομπλιμέντα, γιατί οι θετικές πληροφορίες έρχονται σε σύγκρουση με τη δική τους «αλήθεια».
Οι 7 λόγοι που μας κάνουν να «πετάμε» κομπλιμέντο στα σκουπίδια
1. Γνωστική δυσλειτουργία (Cognitive Dissonance):
Όταν τα λόγια των άλλων έρχονται σε κόντρα με τα δικά μας πιστεύω, ο εγκέφαλος νιώθει δυσφορία. Είναι πιο εύκολο να υποτιμήσουμε τον έπαινο παρά να αναδομήσουμε τις βαθιές πεποιθήσεις μας ότι είμαστε «μέτριοι».
2. Το κίνητρο της αυτο-επαλήθευσης:
Θέλουμε οι άλλοι να μας ξέρουν, όχι απλώς να μας λένε καλά λόγια. Αν κάποιος σε επαινεί για κάτι που δεν πιστεύεις ότι έχεις, νιώθεις ότι δεν σε κατάλαβε. «Αν με ήξερε πραγματικά, δεν θα το έλεγε αυτό», σκέφτεσαι.
3. Πρώιμα βιώματα:
Αν μεγάλωσες σε περιβάλλον όπου ο έπαινος ήταν σπάνιος ή χρησιμοποιούνταν ως μέσο χειραγώγησης («μπράβο, αλλά τώρα κάνε μου μια χάρη»), το νευρικό σου σύστημα έχει μάθει να αντιμετωπίζει την αναγνώριση ως προάγγελο κάτι δυσάρεστου.
4. Το σύνδρομο του απατεώνα (Imposter Syndrome):
Πλήττει το 70% των ενηλίκων. Πιστεύεις ότι η επιτυχία σου οφείλεται στην τύχη και φοβάσαι ότι το κομπλιμέντο είναι απλώς άλλη μια απόδειξη ότι «ξεγέλασες» τους πάντες, μέχρι να αποκαλυφθείς.
5. Το άγχος του «κοινωνικού χρέους»:
Για πολλές από εμάς, ο έπαινος μοιάζει με δάνειο. Νιώθουμε την πίεση ότι πρέπει να διατηρήσουμε αυτό το υψηλό επίπεδο για πάντα ή ότι πρέπει να ανταποδώσουμε αμέσως. Η απόρριψη του κομπλιμέντου είναι ένας τρόπος να αποφύγουμε αυτόν τον «λογαριασμό».
6. Η ορατότητα ως απειλή:
Το να σε βλέπουν σημαίνει ότι είσαι ευάλωτη. Αν αναγνωρίσουν τις ικανότητές σου, θα έχουν περισσότερες απαιτήσεις. Το να μένεις «μικρή» φαντάζει πιο ασφαλές από το να εκτεθείς στο φως της επιτυχίας.
7. Η αποφυγή του «πένθους»:
Ίσως ο πιο συγκινητικός λόγος. Το να αποδεχτείς ότι είσαι ικανή και αξιόλογη, σημαίνει ότι πρέπει να θρηνήσεις όλα εκείνα τα χρόνια που πίστευες το αντίθετο. Σημαίνει να αναγνωρίσεις τις ευκαιρίες που έχασες επειδή ένιωθες ότι δεν σου αξίζουν.
Πώς να αρχίσεις να δέχεσαι κομπλιμέντα
Η λύση δεν είναι να πιέσεις τον εαυτό σου, αλλά να αρχίσεις να παρατηρείς τις αντιδράσεις σου. Την επόμενη φορά που θα σου κάνουν ένα κομπλιμέντο, δες τι συμβαίνει στο σώμα σου. Αν εμπιστεύεσαι την κρίση αυτού του ανθρώπου σε άλλα θέματα, γιατί να μην την εμπιστευτείς και τώρα; Δεν χρειάζεται να το πιστέψεις 100%.
Απλώς μην βιαστείς να το απορρίψεις. Ένα απλό «ευχαριστώ» χωρίς επεξηγήσεις, χωρίς δικαιολογίες και χωρίς «ναι μεν αλλά», είναι το πρώτο βήμα για να δημιουργήσεις χώρο μέσα σου για την αναγνώριση που δικαιούσαι.
