Ζωή και Έλενα πώς είναι να δέχεσαι και να δίνεις ένα νεφρό;

Η ιδέα για όσα θα διαβάσεις παρακάτω γεννήθηκε μέσα από μια καλοκαιρινή κουβέντα. Μια συζήτηση με την αδελφή μου, ήταν η αφορμή να έρθω σε επαφή με την επικεφαλής του Συντονισμού Μεταμοσχεύσεων του Ελληνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ), Γιούλη Μενουδάκου. Μέσα από αυτή τη διαδρομή μίλησα με 2 γυναίκες που επαναπροσδιορίζουν την έννοια της προσφοράς.

Η Ζωή, βίωσε για καιρό τη σκληρή ρουτίνα της αιμοκάθαρσης και την αγωνία της αναμονής, μέχρι τη στιγμή που το τηλέφωνο χτύπησε για να της χαρίσει μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή από έναν αποβιώσαντα δότη. Η Έλενα, βλέποντας τον σύντροφο της ζωής της να υποφέρει, δεν δίστασε στιγμή: αποφάσισε να γίνει η ίδια ζώσα δότρια. Καθώς δεν συνδέονταν θεσμικά με γάμο, χρειάστηκε να περάσει από την ειδική Επιτροπή Συναισθηματικού Δότη του ΕΟΜ, αποδεικνύοντας ότι η πραγματική αγάπη δεν χρειάζεται πιστοποιητικά για να προσφέρει ζωή.

Ακολουθούν οι μαρτυρίες τους. 2 εξομολογήσεις για την προσμονή, τον φόβο, την ευγνωμοσύνη και ένα ανεκτίμητο δώρο ζωής, που αλλάζει τα πάντα.

Η προσμονή για ένα μόσχευμα και ΤΟ τηλεφώνημα της Ζωής

 – Ζωή, η περίοδος της αναμονής για ένα μόσχευμα είναι μια διαδικασία γεμάτη αγωνία. Πώς βίωνες αυτή την αβεβαιότητα και τι σκέφτηκες τη στιγμή που χτύπησε το τηλέφωνο και έμαθες ότι βρέθηκε συμβατό μόσχευμα;

Πραγματικά η περίοδος αναμονής ενός μοσχεύματος ήταν μια περίοδος δύσκολη, γεμάτη αγωνία. Για να πω την αλήθεια μου φαινόταν αδύνατο να συμβεί κάτι τέτοιο σε εμένα. Η καθημερινότητα μου είχε αλλάξει αρκετά διότι έπρεπε 3 φορές την εβδομάδα να αιμοκαθαρίζομαι, γεγονός που με επιβάρυνε σωματικά αλλά κυρίως ψυχολογικά. Αυτό το διάστημα προσπαθούσα να μην μεταφέρω τις σκέψεις μου, τα συναισθήματά μου και την αγωνία μου τόσο στην εργασία μου όσο και στο σπίτι μου, στους δικούς μου ανθρώπους. 

Η εργασία μου υπήρξε σημαντικός παράγοντας ώστε να ξεφεύγω από αρνητικές σκέψεις. Επίσης ο σύζυγος μου και το παιδί μου, αλλά και η καθημερινή παρουσία των φίλων μου ήταν πολύ υποστηρικτική για μένα. 

Το δυσκολότερο κομμάτι ήταν οι ώρες όπου έμενα μόνη και έπρεπε να διαχειριστώ τις σκέψεις και τους φόβους μου. Εκεί με κρατούσε δυνατή η προσευχή στο Θεό και η ελπίδα ενός θαύματος.

Ζωή: «Θυμάμαι ήταν νωρίς το απόγευμα όταν χτύπησε το τηλέφωνο και μου ανακοίνωσαν από το τμήμα μεταμόσχευσης του νοσοκομείου ότι βρέθηκε συμβατός δότης. Έμεινα άφωνη, δεν μπορούσα να το πιστέψω. Όταν το συνειδητοποίησα άρχισα να κλαίω από χαρά και να τηλεφωνώ σε φίλους και συγγενείς για να μοιραστώ τη χαρά μου». 

Ωστόσο μέσα  μου ένιωσα έναν φόβο και μια ανησυχία για το αν θα πάνε όλα  καλά μέχρι τέλους. Ακόμη και τώρα υπάρχουν στιγμές που μου φαίνεται δύσκολο να συνειδητοποιήσω ότι έλαβα αυτό το δώρο ζωής.

Απέναντι στον δότη

– Το μόσχευμα που έλαβες προήλθε από έναν άνθρωπο που δεν βρίσκεται πια στη ζωή. Πώς διαχειρίζεσαι συναισθηματικά το γεγονός ότι η δική σου νέα αρχή συνδέεται με την απώλεια μιας άλλης οικογένειας; Αν μπορούσες να στείλεις ένα μήνυμα σε αυτόν τον άνθρωπο ή στους οικείους του, ποιο θα ήταν;

Γνωρίζοντας πως το μόσχευμά μου προέρχεται από δότη που δεν βρίσκεται στη ζωή μπορώ να πω ότι είναι δύσκολο να το διαχειριστώ. 

Ζωή: «Κάτι που για εμένα ήταν η αρχή μιας καινούργιας ζωής για κάποιον άλλο είναι η απώλειά της. Η χαρά μου σταματάει εκεί που αρχίζει η θλίψη για την απώλεια του δότη μου. Νομίζω ότι ποτέ δεν θα καταφέρω να διαχειριστώ απόλυτα αυτό το κομμάτι». 

Συγκινούμαι αρκετά στη σκέψη αυτή, η οποία δεν σας κρύβω ότι  είναι καθημερινή. Έχω ήδη στείλει επιστολή μέσω του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων προς την οικογένεια του δότη/τριας όπου τους ευχαριστώ για το μεγάλο δώρο ζωής που μου έκαναν εκφράζοντας παράλληλα την βαθύτατη λύπη μου και συμπόνοια για την απώλεια του δικού τους ανθρώπου και τους υποσχέθηκα ότι όλη την υπόλοιπη ζωή τους θα  έχω αυτούς και τον άνθρωπό τους στις σκέψεις μου και στις προσευχές μου. 

Η σωματική και ψυχολογική μεταμόρφωση μετά τη μεταμόσχευση

– Έχει περάσει ένας χρόνος από τη μεταμόσχευση. Πώς άλλαξε η καθημερινότητά σου και ο τρόπος που βλέπεις πλέον τη ζωή, ή ακόμα και το σώμα σου μετά από αυτή τη μεγάλη αλλαγή;

Η ζωή μου καλυτερεύει μέρα με τη μέρα. Ζω ξανά φυσιολογικά χωρίς αιμοκαθάρσεις. Συνεχίζω βέβαια κάποιες τακτικές επισκέψεις στους γιατρούς μου, τους οποίους ευγνωμονώ για την αμέριστη βοήθεια τους τόσο ιατρική όσο και ψυχολογική και ηθική και ακολουθώ πιστά τις οδηγίες τους. Μπορώ να ξυπνώ χωρίς άγχος, να βγαίνω βόλτα, να ταξιδεύω όσες μέρες θέλω χωρίς να χρειάζεται να επιστρέφω κάθε 2 μέρες για αιμοκάθαρση και κάτι το οποίο σας φανεί παράξενο να πίνω νερό χωρίς περιορισμό. Γελώ και πάλι.

Αν και μετά την επέμβαση στο σώμα μου υπάρχουν κάποιες αλλαγές και μια τομή να μου το θυμίζει, δεν με νοιάζει. Αυτό που με νοιάζει είναι η ελευθερία που νιώθω και η ζωή που κέρδισα.

Ένα μήνυμα ζωής

– Μετά από όσα πέρασες ποιο είναι το πιο ουσιαστικό «μάθημα» που νιώθεις την ανάγκη να μοιραστείς; 

Ύστερα από το μεγάλο δώρο ζωής που έλαβα θα ήθελα να πω σε όλους τους ανθρώπους και ειδικά στους νεότερους να γίνουν όλοι δωρητές οργάνων. Η δωρεά οργάνων είναι μια πράξη μεγάλης αξίας για τους συνανθρώπους μας. Μπορεί ένας άνθρωπος να φύγει απ’ τη ζωή αλλά τα όργανά του να δώσουν ζωή σε κάποιους άλλους και έτσι θα είναι σαν να μην έφυγαν ποτέ.

– Η δωρεά οργάνων συνοδεύεται συχνά από στερεότυπα ή φόβους. Τι θα ήθελες να πεις σε κάποιον που διστάζει να γίνει δωρητής οργάνων, έχοντας ζήσει και τις 2 πλευρές της ιστορίας;

Θα έλεγα σε όποιον διαβάζει αυτές τις γραμμές να σκεφτεί τη δωρεά οργάνων πιο σοβαρά. Υπάρχουν ακόμα κάποια στερεότυπα και φόβοι, ναι. Πιστεύω όμως ότι η νεότερη γενιά είναι παιδιά περισσότερο ενημερωμένα και ευαισθητοποιημένα στο θέμα της δωρεάς οργάνων και υπάρχει αύξηση στον αριθμό των δοτών. 

Θα έλεγα σε όσους διστάζουν να το σκεφτούν καλύτερα και να γίνουν δωρητές οργάνων γιατί η ζωή είναι πολύτιμο δώρο και κάποιες φορές ένας άνθρωπος μπορεί να βοηθήσει έναν άλλο να ζει ακόμη και αν ο ίδιος δεν μπορεί να είναι εδώ πια. 

Ζωή: «Η δωρεά οργάνων είναι ο τρόπος να χαρίσεις ελπίδα σε ένα συνάνθρωπο σου να μπορέσει να γεννηθεί ξανά, να ξαναδεί τη ζωή διαφορετικά, να ονειρευτεί. Η δωρεά οργάνων μάς αφορά όλους γιατί ο κάθε ένας από εμάς μπορεί να βρεθεί κάποτε και στις 2 πλευρές της ιστορίας».

Η Έλενα αποφάσισε να δωρίσει ένα νεφρό στον σύντροφό της

– Έλενα, το να αποφασίσεις να δώσεις ένα όργανο του σώματός σου για να σώσεις τη ζωή του συντρόφου σου είναι μια σπουδαία πράξη αγάπης. Πώς ήταν η στιγμή που συνειδητοποίησες ότι θέλεις και μπορείς να γίνεις εσύ η δότρια; Υπήρξε έστω για μια στιγμή δεύτερη σκέψη ή φόβος;

Έλενα: «Όταν έχεις δίπλα σου έναν άνθρωπο που πραγματικά αισθάνεσαι ότι είναι άλλο σου μισό… Τον βλέπεις κάθε φορά πόσο υποφέρει στην αιμοκάθαρση… Πόσο το χέρι του γίνεται ολόμαυρο από αυτή τη διαδικασία. Για μένα δεν υπάρχει άλλη λύση, απλά πας και το κάνεις». 

Φόβος υπήρξε από τη μεριά μου πιο πολύ για τον σύντροφό μου, επειδή είχε πολλά προβλήματα υγείας και εγώ ήθελα να πάνε όλα καλά για εκείνον. Τη στιγμή εκείνη εγώ λίγο ξέχναγα τον εαυτό μου.

«Απόδειξη» αγάπης

– Επειδή δεν είστε παντρεμένοι ή συγγενείς, χρειάστηκε να περάσεις από την αρμόδια Επιτροπή ως «συναισθηματική δότρια» για να εγκριθεί η διαδικασία. Πώς βίωσες την εμπειρία του να καλείσαι να αποδείξεις θεσμικά την αλήθεια των συναισθημάτων σου και την ανιδιοτέλεια της πράξης σου; 

Επιτροπή εμείς περάσαμε πάρα πολύ εύκολα γιατί πραγματικά υπήρχανε οι λόγοι που μπορούσαμε να αποδείξουμε. Αλλά σίγουρα αυτή η διαδικασία μπορεί να είναι και πιο δύσκολη ή πιο αυστηρή για άλλους.

Η ημέρα του χειρουργείου

– Πώς ήταν η μέρα που μπήκατε και οι 2 μαζί στο νοσοκομείο για το χειρουργείο; Θυμάσαι τις πρώτες στιγμές όταν συνήλθατε και μάθατε ότι όλα πήγαν καλά και για τους 2 σας;

Υποστηρίζαμε πολύ ο ένας τον άλλον. Μετά το χειρουργείο απλά κοιμόμασταν συνέχεια.

Έλενα: «Εντάξει, ήταν τεράστια ανακούφιση όταν μάθαμε ότι όλα πήγαν καλά και για τους 2 μας. Ωστόσο είχαμε ανησυχία να μην απορρίψει οργανισμός του το μόσχευμα. Αυτή την ανησυχία την έχουμε και οι 2 συνέχεια. Ακόμα και σήμερα έχουμε αυτόν τον φόβο».

Η συντροφικότητα σε νέα διάσταση

– Ένας χρόνος μετά, πώς έχει επηρεάσει αυτή η εμπειρία τη σχέση; Νιώθεις ότι άλλαξε ο τρόπος που αντιλαμβάνεστε πλέον την έννοια της συντροφικότητας και της αφοσίωσης;

Πάντα ήμασταν δεμένοι ένας με τον άλλον παρόλο που είμαστε μαζί πάνω από 20 χρόνια, αλλά μετά από αυτή την περιπέτεια έχουμε γίνει ένα στην πραγματικότητα. Προσέχουμε πιο πολύ ο ένας τον άλλον, αγχωνόμαστε πιο πολύ, αγαπιόμαστε πιο πολύ.

Το μήνυμα ελπίδας

– Συχνά υπάρχει ο φόβος ότι ο ζωντανός δότης «στερείται» ένα κομμάτι της δικής του υγείας ή ποιότητας ζωής. Πώς είναι η δική σου καθημερινότητα σήμερα και τι θα έλεγες σε έναν άνθρωπο που σκέφτεται να κάνει ένα αντίστοιχο βήμα;

Έλενα: «Εγώ δε φανταζόμουνα ζωή μου χωρίς τον άνθρωπό μου γι’ αυτό για μένα ήταν εύκολη απόφαση να το κάνω αυτό. Δεν το σκέφτηκα ούτε 1 λεπτό και θα το έκανα ξανά και ξανά».

Δεν σκέφτηκα ούτε την υγεία μου, ούτε τον εαυτό μου. Μόνο έτσι νομίζω πρέπει να γίνει.