Η Sugar είναι το πρώτο σκυλί στην Ελλάδα που μπορεί να ανιχνεύει τα επίπεδα σακχάρου της «μαμάς» της

O Βασίλης Μπορομπόκας είναι επαγγελματίας εκπαιδευτής και σύμβουλος συμπεριφοράς σκύλων και η Sugar ήρθε στη ζωή του μετά από έναν πολύ σημαντικό και ιδιαίτερο λόγο που προκαλεί περηφάνεια και συγκίνηση. Το 2011 παντρεύτηκε τη Σοφία Κατσάτος η οποία διαγνώστηκε με διαβήτη κύησης και μετά τη γέννηση του γιου τους, ο διαβήτης εξελίχθηκε σε Τύπου 1. Πριν από το 2011, δεν υπήρχε σκύλος που να ανιχνεύει με τη μυρωδιά τα επίπεδα σακχάρου και να μπορεί να «ζητά» βοήθεια όταν κάποιος έχει υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία.

O Βασίλης Μπορομπόκας μαζί με την οικογένειά του, πήραν την απόφαση να υιοθετήσουν ένα Labrador, τη Sugar. Την εκπαίδευσε και πλέον μπορεί να καταλαβαίνει πότε η «μαμά», δηλαδή η σύζυγός του, Σοφία Κατσάτος, έχει είτε χαμηλά είτε υψηλά επίπεδα σακχάρου. Η Σοφία Κατσάτος μιλά για την καθημερινότητά της με τη Sugar που όπως λέει, είναι ο φύλακας άγγελός της.

Σοφία Κατσάτος: «Η Sugar μπορεί να ανιχνεύσει την επερχόμενη υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία μέχρι και 10 λεπτά πριν την έναρξη της, δηλαδή στην ουσία προβαδίζει και έναν μετρητή σακχάρου».

– Η Sugar ήρθε στο σπίτι πριν αποκτήσετε διαβήτη ή μετά;

Η Sugar ήρθε στη ζωή μου σε μια περίοδο που ήδη ζούσα με τον διαβήτη. Στην αρχή, ήταν απλώς ένα μέλος της οικογένειας, όμως πολύ γρήγορα φάνηκε ότι υπήρχε κάτι ιδιαίτερο στη συμπεριφορά της. Με τον καιρό, και με την σωστή καθοδήγηση, αυτή η φυσική της ευαισθησία εξελίχθηκε σε κάτι πραγματικά σωτήριο. Σημαντικό ρόλο έπαιξε η επαγγελματική ιδιότητα του συζύγου μου, Βασίλη Μπορομπόκα, επαγγελματία εκπαιδευτή σκύλων, καθώς και η δική μου συμβολή στην κατανόηση του διαβήτη, μέσω των ομάδων εκπαίδευσης που παρακολουθούσα στον Σύλλογο Διαβητικών Αθήνας. Οι γνώσεις και των 2 μας, δημιούργησαν την Sugar.

Σοφία Κατσάτος: «Η Sugar έμαθε να αναγνωρίζει τις αλλαγές στη μυρωδιά του σώματός μου όταν πέφτει ή ανεβαίνει το σάκχαρο»

– Τι εκπαίδευση χρειάστηκε να ακολουθήσει η Sugar για να μάθει να «ζητά» βοήθεια όταν έχετε υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία;

Η εκπαίδευση της Sugar βασίστηκε σε εξειδικευμένες τεχνικές θετικής ενίσχυσης. Έμαθε να αναγνωρίζει τις αλλαγές στη μυρωδιά του σώματός μου όταν πέφτει ή ανεβαίνει το σάκχαρο και να τις συνδέει με συγκεκριμένες συμπεριφορές. Για παράδειγμα, με ειδοποιεί με επίμονο άγγιγμα ή συγκεκριμένη αντίδραση μέχρι να ανταποκριθώ (σκούντημα στο πόδι). Είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, συνέπεια και πολλή συνεργασία μεταξύ σκύλου και ανθρώπου. Επειδή εκείνη την περίοδο δεν υπήρχε άλλο σκυλί στην Ελλάδα με τη συγκεκριμένη ιδιότητα, η συνεργασία μας με χώρες του εξωτερικού ήταν ο οδηγός μας. Στην αρχή ταξίδεψε ο Βασίλης και μετά μέσω video call στέλναμε feedback μας σε Ευρώπη και Αμερική.

– Πώς η Sugar καταλαβαίνει όταν δεν είστε καλά και τι κάνει για να σας βοηθήσει;

Οι σκύλοι έχουν εξαιρετικά ανεπτυγμένη όσφρηση και μπορούν να ανιχνεύσουν μικρές χημικές αλλαγές στον οργανισμό μας. Η Sugar αντιλαμβάνεται αυτές τις αλλαγές πριν καν εμφανίσω συμπτώματα. Όταν συμβαίνει αυτό, με πλησιάζει άμεσα, γίνεται ανήσυχη και με «σκουντάει» ή επιμένει μέχρι να ελέγξω το σάκχαρό μου. Είναι σαν να έχει έναν εσωτερικό συναγερμό.

– Μπορεί να καταλάβει τον «κίνδυνο» και σε παιδιά ή άλλους ενήλικες που μπορεί να έχουν υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία;

Η Sugar είναι εκπαιδευμένη και συνδεδεμένη κυρίως με εμένα, οπότε η ακρίβειά της αφορά τον δικό μου οργανισμό. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν στιγμές που δείχνει ενδιαφέρον και για άλλους ανθρώπους, κάτι που δείχνει ότι αντιλαμβάνεται πως «κάτι συμβαίνει». Ωστόσο, η αξιόπιστη ειδοποίηση είναι αποτέλεσμα της σχέσης και της εκπαίδευσης που έχει αναπτυχθεί μαζί μου. Φαντάσου σε ένα πάρτι του Συλλόγου μας, τι θα πάθαινε, αν δεν είχε μάθει να εστιάζει ολοκληρωτικά σε έμενα!

– Την υπογλυκαιμία και αντίστοιχα την υπεργλυκαιμία την αντιλαμβάνεται και κατά τη διάρκεια του ύπνου;

Ναι, και αυτό είναι από τα πιο σημαντικά κομμάτια της βοήθειάς της. Η Sugar παραμένει σε εγρήγορση ακόμα και όταν κοιμάμαι και αν αντιληφθεί αλλαγή, θα με ξυπνήσει. Αυτό μου δίνει μια αίσθηση ασφάλειας που δύσκολα περιγράφεται, ειδικά για τις νυχτερινές υπογλυκαιμίες που μπορεί να είναι επικίνδυνες. Θα έχετε δει σίγουρα αρκετά βίντεο που κυκλοφορούν κυρίως στην Αμερική, που ξυπνούν κανονικά  οι σκύλοι παιδιά με διαβήτη. Φαίνεται απίθανο, κι όμως ισχύει.

Σοφία Κατσάτος: «Σε τέτοιες στιγμές καταλαβαίνεις ότι δεν είναι απλώς ένα κατοικίδιο, αλλά ένας πραγματικός συνεργάτης ζωής, ένας φύλακας άγγελος».

– Ποια ήταν η πρώτη φορά που η Sugar αντιλήφθηκε ότι δεν είστε καλά;

Θυμάμαι μια από τις πρώτες φορές που άλλαξε εντελώς τη συμπεριφορά της χωρίς προφανή λόγο. Ήταν επίμονη, ανήσυχη και δεν με άφηνε λεπτό από τα μάτια της. Όταν τελικά μέτρησα το σάκχαρό μου, διαπίστωσα ότι ήταν εκτός ορίων. Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα ότι δεν ήταν τυχαίο- ήταν η αρχή για να συνειδητοποιήσω τι μπορούσε να κάνει. Ένοιωσα πραγματικά ευλογημένη και ότι όλοι αυτοί οι κόποι έφεραν αποτέλεσμα.

– Έχει υπάρξει ποτέ ένα σοβαρό επεισόδιο που η Sugar το αντιλήφθηκε εγκαίρως;

Η αλήθεια είναι ότι είμαι ιδιαίτερα προσεκτική με τη φαρμακευτική μου αγωγή, δεν πειραματίζομαι και είμαι αρκετά πειθαρχημένη. Αλλά επειδή στον διαβήτη παίζουν ρόλο πολλοί παράγοντες όπως για παράδειγμα οι ορμόνες, ναι, έχει υπάρξει τουλάχιστον ένα περιστατικό όπου η έγκαιρη αντίδρασή της έκανε μεγάλη διαφορά. Με ειδοποίησε πριν τα συμπτώματα γίνουν έντονα, κάτι που μου έδωσε τον χρόνο να δράσω άμεσα.