Η Ruth Ware είναι καχύποπτη με τον ακραίο πλούτο κι έγραψε ένα συναρπαστικό βιβλίο γι’ αυτό

Έχοντας γράψει το πρώτο της sequel, η συγγραφέας την οποία συχνά αποκαλούν «μοντέρνα Agatha Christie», θα παρευρεθεί στην παρουσίαση του βιβλίου Η γυναίκα στη σουίτα 11, που διοργανώνουν μαζί για τις 9 Ιουνίου οι εκδόσεις Κλειδάριθμος και τα βιβλιοπωλεία Ευριπίδης. Η Ruth Ware επισκέπτεται την Ελλάδα για το Imagine Greece Retreat, το λογοτεχνικό πολυήμερο workshop στο οποίο συμμετέχει. Με αφορμή το ταξίδι της εδώ, μιλήσαμε με τη Ruth Ware για τη γυναικεία κυριαρχία στα ψυχολογικά θρίλερ, τον δρόμο που πρέπει να διανυθεί για την πλήρη αναγνώριση των γυναικείων φωνών στη λογοτεχνία, για το πώς ξεκίνησε να γράφει αλλά και για το συναίσθημα που μοιράζεται απόλυτα με τη Λο.

Ακολουθεί η κουβέντα μας με τη Ruth Ware.

– Ruth Ware, πότε ξεκίνησες να γράφεις και πότε έκανες το βήμα του να υποβάλεις ένα έργο σου προς έκδοση;

Ξεκίνησα να γράφω όταν ήμου πολύ μικρή, η πρώτη ιστορία που θυμάμαι να γράφω ήταν όταν ήμουν 6 ή 7 ετών και το θυμάμαι γιατί η δασκάλα ρώτησε τη μαμά μου αν με βοήθησε να την γράψω (δεν το είχε κάνει, αλλά ήταν αρκετά παράξενη ιστορία για ένα 7χρονο οπότε μπορώ να καταλάβω γιατί έγειρε υποψίες στη δασκάλα. Την είχα γράψει μέσα από τη ματιά του ηλικιωμένου επιστάτη ενός εργοστασίου!).

Πάντα ήθελα να γίνω συγγραφέας με δημοσιευμένο έργο, αλλά για πολύ καιρό το σκεφτόμουν μόνο με την έννοια ότι αφηρημένα ήλπιζα ότι θα συμβεί κάποια μέρα- δεν υπέβαλα τις ιστορίες μου για αξιολόγηση και δεν έκανα τίποτα για να το κάνω πραγματικότητα.

Ruth Ware: «Πήρα μέρος σε διαγωνισμούς συγγραφής, αλλά μόνο όταν απέκτησα τα παιδιά μου άρχισα να προσπαθώ σοβαρά να δημοσιεύσω τη δουλειά μου. Συνειδητοποίησα ότι αν δεν έβγαζα χρήματα από το γράψιμο, δεν θα είχα χρόνο να ασχοληθώ με αυτό όσο τα παιδιά μου ήταν ακόμα μικρά».

Εκείνη την περίοδο ήμουν εξαιρετικά απασχολημένη και αντιμετωπίζαμε σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, οπότε οτιδήποτε υπήρχε στη ζωή μου έπρεπε να διεκδικήσει χώρο. Κατάλαβα ότι αν δεν έκανα τη συγγραφή μου να αποδίδει οικονομικά, δεν θα αφιέρωνα πολύ χρόνο σε αυτή μέχρι να μεγαλώσουν τα παιδιά μου αρκετά. Αυτό ήταν το κίνητρο που με ώθησε να το προσπαθήσω.

– Πώς νιώθεις όταν οι άνθρωποι σε αποκαλούν «σύγχρονη Agatha Christie»;

Φυσικά είναι τεράστιο κομπλιμέντο. Θεωρώ ότι είναι η συγγραφέας στην κορυφή των δημιουργών αστυνομικών πλοκών όλων των εποχών, οπότε αν τα βιβλία μου μπορούν να προσφέρουν τη μισή απόλαυση που χάριζαν τα δικά της στους αναγνώστες θα ήμουν πολύ περήφανη.

– Τα βιβλία διαβάζονται σε τόσες χώρες από εκατομμύρια ανθρώπους. Πότε συνειδητοποίησες πόσο δημοφιλής είσαι ως συγγραφέας;

Δεν ξέρω αν είναι μία μόνο αποκλειστικά στιγμή, περισσότερο ήταν πολλές μικρές συνειδητοποιήσεις. Όταν άρχισα να δέχομαι αντίτυπα των βιβλίων μου από κάθε γωνιά του κόσμου, μερικά τόσο ξένα σε μένα που δεν μπορούσα να μαντέψω σε τι γλώσσα ήταν το βιβλίο ή πιο από τα βιβλία μου ήταν. Όταν πήγαινα διακοπές και έβρισκα τυχαία τα βιβλία μου σε βιβλιοπωλεία σε μικρές πόλεις. Όταν λάμβανα μηνύματα στα social media από αναγνώστες σε μέρη όπως η Βραζιλία, η Νέα Ζηλανδία ή η Ταϊβάν- μέρη που δεν είχα επισκεφθεί ποτέ αλλά ήθελα να πάω.

Με εκπλήσσει το γεγονός ότι οι χαρακτήρες μου έχουν ταξιδέψει σε τόσες πολλές απίστευτες χώρες. Η μεγαλύτερη χαρά όμως είναι οι εκδότες που συνεχίζουν να υποστηρίζουν τα βιβλία μου χρόνο με το χρόνο, τίτλο με τον τίτλο.

«Νομίζω ότι είναι αρκετά σύνηθες για τους συγγραφείς να εξασφαλίσουν μία- δύο μεταφραστικές συμφωνίες. Αλλά συνεχίζεις να εκδίδεις τα βιβλία σου σε άλλη γλώσσα μόνο αν οι αναγνώστες σου σε υποστηρίζουν».

Είμαι ευγνώμων που οι αναγνώστες μου σε όλο τον κόσμο- και φυσικά οι Έλληνες αναγνώστες μου ειδικά- έχουν δώσει τη δυνατότητά στα βιβλία μου να συνεχίσουν να ταξιδεύουν.

– Έχεις πει ότι κάποιες ιστορίες σου τις έχεις εμπνευστεί από φόβους που θες να ξεπεράσεις. Ποιος φόβος ενέπνευσε τη «Γυναίκα στη σουίτα 11»;

Έχω μια σοβαρή καχυποψία απέναντι στον ακραίο πλούτο και νομίζω ότι η ανισότητα είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η γενιά μας. Όλο και περισσότερο εμφανίζεται μία τάξη ανθρώπων που είναι πιο ισχυροί από την κυβέρνηση και τον νόμο κι αυτό δεν είναι καλό για την κοινωνία και δεν είναι καλό και για τους ίδιους. Με συναρπάζει το τι προκαλεί σε έναν άνθρωπο το να είναι τόσο πλούσιος που ουσιαστικά διαλέγει σε ποιους νόμους θα υπακούσει, ποιους φόρους θα πληρώσει, αν θα υπακούει στους κανόνες που όλοι οι άλλοι θεωρούμε αυτονόητους. Υποθέτω ότι Η γυναίκα στη σουίτα 11 είναι γι’ αυτό, αν και δεν ξέρω αν είναι ακριβώς ένας φόβος που θέλω να ξεπεράσω.

Ruth Ware: «Εξακολουθώ να πιστεύω νομίζω ότι οι δισεκατομμυριούχοι είναι κατά βάθος, πολύ παράξενοι άνθρωποι».

Ωστόσο το βιβλίο αφορά επίσης τις προκλήσεις του να είσαι μητέρα και συγγραφέας και να προσπαθείς να συνδυάσεις την οικογένεια και την καριέρα. Στο Η γυναίκα στην καμπίνα 10, η Λο έχει υποχρέωση μόνο απέναντι στον εαυτό της και την ασφάλειά της. Στη Σουίτα 11 γνωρίζει πολύ καλά ότι έχει υποχρέωση απέναντι στα παιδιά της να επιστρέψει σπίτι. Δεν έχω αντιμετωπίσει τίποτα παρόμοιο με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Λο, αλλά σίγουρα με αυτό το συναίσθημα ταυτίζομαι απόλυτα. Όταν αποκτάς παιδιά καταλαβαίνεις ξαφνικά ότι οι αποφάσεις που παίρνεις, προσωπικές και επαγγελματικές, τώρα επηρεάζουν πολλούς ανθρώπους και όχι μόνο εσένα.

– Αυτή είναι η πρώτη φορά που γράφεις ένα sequel. Ποια ήταν μεγαλύτερη πρόκληση και ποια η πιο ωραία στιγμή αυτής της διαδικασίας;

Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να κάνω το βιβλίο έτσι ώστε να λειτουργεί για όλα τα πιθανά αναγνωστικά κοινά. Το έγραψα πρωτίστως για όσους διάβασαν και αγάπησαν την Καμπίνα 10 και ήθελαν περισσότερα. Είναι το πρώτο βιβλίο που αφιέρωσα στους αναγνώστες μου και η αφιέρωση γράφει: «Σε όλους όσοι ήθελαν κι άλλο».

Ήξερα όμως ταυτόχρονα ότι ήταν πιθανό οι άνθρωποι να πέσουν πάνω στη Σουίτα 11 πριν ακόμα διαβάσουν την Καμπίνα 10. Γι’ αυτό τον λόγο ήθελα να προσπαθήσω να εξηγήσω αρκετά την πλοκή του πρώτου βιβλίου για να βγάζει νοημα το δεύτερο, χωρίς όμως τόσο που να χαλάσει την εμπειρία αν οι άνθρωποι τα διάβαζαν τελικά σε ανάποδη σειρά.

Στα μισά περίπου της συγγραφής της Σουίτας 11, έμαθα ότι η Καμπίνα 10 πήρε το πράσινο φως για να γίνει ταινία από το Netflix. Αυτό προφανώς με ενθουσίασε, αλλά δημιούργησε μια επιπλέον δυσκολία, καθώς ορισμένα στοιχεία του τέλους της ταινίας διαφέρουν σημαντικά από το βιβλίο. Ξαφνικά κατάλαβα ότι τώρα υπάρχει και τρίτο πιθανό αναγνωστικό κοινό που μπορεί να έχει δει την ταινία και τώρα θα διαβάσει το βιβλίο. Πέρασα έναν μήνα μέχρι να βρω τρόπο να συμβιβάσω τα διαφορετικά φινάλε με το βιβλίο που έγραφα τώρα. Μετά παραιτήθηκα και απλά αποδέχτηκα ότι το βιβλίο είναι το βιβλίο και η ταινία είναι η ταινία. Σχετίζονται μεταξύ τους αλλά δεν είναι ίδια κι αυτό είναι εντάξει.

Η μεγαλύτερη χαρά ήταν όταν επέστρεφα στους χαρακτήρες που ήξερα και αγαπούσα. Τυπικά όταν ξεκινώ ένα νέο βιβλίο είναι σαν να πρέπει να επανεφεύρω τον τροχό από το μηδέν κάθε φορά και να δημιουργήσω ένα ολόκληρο νέο cast και σκηνικό και να διαλέξω τη φωνή του αφηγητή μου. Το ότι είχα ήδη τη Λο, τον Τζούντα, και όλους τους υπόλοιπους χαρακτήρες ήδη πλήρως διαμορφωμένους ήταν μεγάλο δώρο.

– Ποια χαρακτηριστικά της Λο θαυμάζεις και εύχεσαι να είχες κι εσύ;

Η Λο είναι πολύ πιο γενναία από μένα. Αν άκουγα κάποιον να πέφτει στη θάλασσα μέσα στη νύχτα, θα καλούσα την ασφάλεια αλλά με τίποτα δεν θα πήγαινα να ερευνήσω το θέμα μόνη μου, πόσο μάλλον με την επιμονή που δείχνει εκείνη. Θαυμάζω την αίσθηση ευθύνης και γενναιότητας που έχει, αλλά πιστεύω επίσης ότι υπάρχουν στιγμές που θα έπρεπε να κλείσει απλά την πόρτα της και να ξαναπέσει για ύπνο, όπως θα έκανα κι εγώ. Αλλά οι τολμηροί άνθρωποι είναι οι καλύτεροι χαρακτήρες στη λογοτεχνία.

– Γιατί πιστεύεις ότι σήμερα έχουμε τόσο μεγάλη εμμονή με το true crime και το σχετικό με έγκλημα περιεχόμενο σήμερα;

Νομίζω ότι το αστυνομικό είναι διαχρονικά δημοφιλές είδος. Παράλληλα πιστεύω ότι ζούμε σε αρκετά αβέβαιες εποχές και υπάρχει κάτι ανακουφιστικό στο να διαβάζεις ένα βιβλίο όπου συμβαίνουν φρικτά πράγματα αλλά τελικά αποδίδεται δικαιοσύνη. Δεν θα έλεγα ότι όλα είναι πάντα εντάξει στο τέλος των βιβλίων μου- άνθρωποι έχουν πεθάνει κι έχουν λυγίσει και πληγωθεί και μερικές φορές αυτό δεν μπορεί να διορθωθεί.

Ruth Ware: «Στα βιβλία μου υπάρχει πάντα μία αίσθηση αποκατάστασης της δικαιοσύνης, μία αίσθηση ότι οι ένοχοι έχουν βρεθεί κι έχουν αντιμετωπίσει συνέπειες για τις πράξεις τους. Νομίζω ότι όλοι θα θέλαμε να ζούμε σε έναν κόσμο όπου αυτό συμβαίνει συχνότερα».

– Κοιτάζοντας πίσω την καριέρα σου, πιστεύεις ότι οι γυναίκες συγγραφείς εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν διαφορετικές προκλήσεις σε σχέση με τους άντρες συναδέλφους τους όσον αφορά την επιτυχία και την αναγνώριση;

Είναι δύσκολο να απαντήσω γιατί η αλήθεια είναι ότι πολλά, αν όχι τα περισσότερα μεγάλα ονόματα στην αστυνομική λογοτεχνία είναι γυναίκες αυτή τη στιγμή. Είμαστε κυρίαρχες στον χώρο, ειδικά τα ψυχολογικά θρίλερ, ενώ και το αναγνωστικό κοινό είναι σε μεγάλο βαθμό γυναικείο. Ίσως για πρώτη φορά στην ιστορία έχουμε άντρες να υπογράφουν τα βιβλία τους με ονόματα που δεν προδίδουν το φύλο τους ή με τα αρχικά τους για να προσεγγίσουν το γυναικείο κοινό.

«Από άποψη εμπορικότητας νομίζω ότι υπάρχει σχετική ισορροπία. Όσον αφορά το κύρος και την αναγνώριση όμως, δεν είμαι τόσο βέβαιη. Οι άντρες εξακολουθούν να υπερεκπροσωπούνται στις βραχείες λίστες των λογοτεχνικών βραβείων και στα έργα που θεωρούνται «σοβαρή» λογοτεχνία και ειδικά σοβαρά αστυνομικά μυθιστορήματα».

Μέχρι πέρυσι, για παράδειγμα, τα σημαντικότερα βρετανικά βραβεία αστυνομικής λογοτεχνίας είχαν ειδικές κατηγορίες για κατασκοπευτικά θρίλερ ή για αστυνομικά διαδικαστικά μυθιστορήματα (και τα δύο είδη κυριαρχούνται από άντρες συγγραφείς), αλλά κανένα βραβείο για ψυχολογικά θρίλερ ή νουάρ ενδοοικογενειακής βίας (στα οποία κυριαρχούν οι γυναίκες). Το 2024 η Ένωση Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας (CWA) θέσπισε το βραβείο The Twisted Dagger, ειδικά για τα ψυχολογικά θρίλερ. Το γεγονός ότι χρειάστηκε τόσος χρόνος για να συμβεί αυτό αλλά και το γεγονός ότι τα λογοτεχνικά βραβεία αστυνομικής λογοτεχνίας είναι τόσο στραμμένα στα κυριαρχούμενα από άντρες συγγραφείς είδη, νομίζω ότι είναι σημάδι ότι έχουμε ακόμα δρόμο να διανύσουμε για να αναγνωρίσουμε τη σπουδαιότητα των γυναικείων φωνών πλήρως.

– Πώς είναι να βλέπεις τις σελίδες των βιβλίων σου να ζωντανεύουν στη μεγάλη οθόνη; Υπάρχουν άλλες κινηματογραφικές ή τηλεοπτικές μεταφορές έργων σου σε εξέλιξη;

Σχεδόν όλα μου τα βιβλία εξετάζονται για μια πιθανή μεταφορά στην οθόνη, οπότε είναι πολύ πιθανόν να δούμε σύντομα και άλλη διασκευή έργου μου, ναι. Αλλά δεν έχω ιδέα ποιο από όλα βρίσκεται αυτή τη στιγμή πιο κοντά στην υλοποίηση.

– Ποιο είναι το βιβλίο στο οποίο επιστρέφεις ξανά και ξανά ως αναγνώστρια;

Δεκάδες! Αλλά οποιοδήποτε βιβλίο της Agatha Christie είναι αυτό στο οποίο θα στραφώ για παρηγοριά. Κάθε φορά που πιάνω ένα βιβλίο της από τη βιβλιοθήκη μου ξέρω ότι μάλλον κάτι δεν πηγαίνει καλά στη ζωή μου. Όμως μία κούπα καφές κι ένα αγαπημένοι, οικείο βιβλίο συνήθως αρκούν για να ξαναμπούν όλα σε τάξη.

Info: Τα βιβλία της Ruth Ware κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος και θα τα δεις εδώ.