Ειρήνη Βουρλούμη, πιστεύεις ότι οι Αθηναίοι ταξιτζήδες είναι ψυχολόγοι;

Ποια είναι η σκηνοθέτρια; Η Ειρήνη Βουρλούμη, Ελληνο-Ινδονήσια εικαστικός και φωτογράφος που ζει στην Αθήνα. Σπούδασε Σχέδιο στο Parsons School of Design και Δημοσιογραφία στο Columbia Journalism School, εργάστηκε για 15 χρόνια ως φωτορεπόρτερ καλύπτοντας την οικονομική και την προσφυγική κρίση στην Ελλάδα για τους New York Times, τον Guardian, τη Le Monde, και άλλα μεγάλα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Τη βρήκαμε και τη ρωτήσαμε γιατί αγαπά τόσο πολύ τους οδηγούς ταξί.

– Ποιος επιλέγει για την πρώτη του ταινία να κάνει ένα ντοκιμαντέρ για τους ταξιτζήδες;

Μια τρελή (γέλια)! Είμαι φωτογράφος αλλά πάντα ήθελα να κάνω κάτι για την Αθήνα και τα ταξί και ήξερα ότι δεν θα αρκούσε ένα φωτογραφικό θέμα. Δική μου επιθυμία ήταν να αποτυπώσω το χιούμορ και το δράμα του να βρίσκεσαι σε ένα ταξί όλη τη μέρα, να περνάς εκεί τη μισή σου ζωή.

Επίσης, η Αθήνα είναι μια ιδιαίτερα φωτογενής πόλη, πολύ κινηματογραφική, οπότε το είχα όλο αυτό πολύ καιρό στο μυαλό μου γιατί ήξερα ότι μόνο έτσι, με μια ταινία θα γινόταν ολοκληρωμένα.

– Πώς σου ήρθε να κάνεις ένα ντοκιμαντέρ για 3 άνδρες οδηγούς ταξί που κουβαλάνε πολλά τραύματα από τη ζωή στην Αθήνα;

Ήθελα πάντα να κάνω μια ταινία για την Αθήνα και τα ταξί, είναι τα δύο θέματα που αγαπάω. Ήθελα να τιμήσω τους οδηγούς που δουλεύουν τόσο σκληρά αλλά είναι αόρατοι.

Ειρήνη Βουρλούμη: «Ο οδηγός ταξί είναι μια φιγούρα που όλοι συναντάμε στην καθημερινότητά μας αλλά στην πραγματικότητα γνωρίζουμε ελάχιστα για αυτούς». 

Ήθελα λοιπόν να αναδείξω αυτή την άλλη πλευρά, τις επιθυμίες, τα όνειρα και τις ευαισθησίες τους. Η ιδέα για αυτή την ταινία ξεκίνησε όταν κάλυπτα ως φωτορεπόρτερ την οικονομική κρίση και ήθελα να εξετάσω πώς οι οδηγοί ταξί βιώνουν όλη αυτή την κατάσταση όντας στην πρώτη γραμμή. Στην πορεία, η ταινία εξελίχθηκε να εστιάζει στα δικά τους όνειρα και τις δικές τους ιστορίες, γιατί αυτό αντανακλά και το συλλογικό τραύμα που έχουμε περάσει ως Ελλάδα, αλλά και την ελπίδα του Έλληνα να κρατήσει τα όνειρά του ζωντανά.

– Γυναίκα οδηγό γιατί δεν έβαλες στο ντοκιμαντέρ;

Αρχικά, ο σκοπός μου ήταν αυτός. Το προσπάθησα πάρα πολύ αλλά δεν υπάρχουν πολλές γυναίκες στο επάγγελμα, είναι πολύ μικρό ποσοστό. Στο αεροδρόμιο, για παράδειγμα, από τους 1.000 οδηγούς ταξί γυναίκες ήταν μόλις οι 20. Οπότε δεν είχα τη δυνατότητα να κάνω πολλές συνεντεύξεις και οι περισσότερες από αυτές είπαν όχι. Ίσως, γιατί έχουν έναν δισταγμό με την κάμερα. Οι περισσότερες ήταν πιο κλειστές, δεν ήθελαν να μιλήσουν τόσο πολύ. Οι άντρες ήταν πιο ανοικτοί.

– Πώς σου ήρθε ο τίτλος «Αλλού ο Δρόμος»;

Ο αρχικός τίτλος ήταν Τα μυστικά της κουκουβάγιας, επειδή στην ταινία ο ένας από τους 3 πρωταγωνιστές μας, ο Πούμα, πάει κάθε πρωί και ακούει την αθηναϊκή κουκουβάγια, αλλά μετά αποφασίσαμε να τον αλλάξουμε, για να είναι πιο επεξηγηματικός. 

Η ταινία κατέληξε να εστιάζει στον δρόμο, τις αποφάσεις που παίρνουμε στη ζωή μας και στο πώς όλοι έχουμε όνειρα και προσπαθούμε να τα ακολουθήσουμε. Ο Δρόμος λοιπόν του τίτλου μας παραπέμπει αρχικά στον δρόμο, τον φυσικό τόπο των ταξί, αλλά και συμβολικά στον δρόμο που παίρνουμε όλοι στις ζωές μας, προκειμένου να κάνουμε πραγματικότητα τις επιθυμίες και τα όνειρά μας.

– Γιατί να έρθει κάποιος να δει το ντοκιμαντέρ σου;

Να έρθει γιατί οι χαρακτήρες μας είναι υπέροχοι, είναι μια ταινία ανθρώπινη που αντανακλά τα θέλω και τα όνειρα κάθε Αθηναίου, σε μια χώρα που έχει περάσει πολλά, τελευταία. Καιπαρά το γεγονός ότι είναι σε στιγμές λίγο μελαγχολική, έχει και το χιούμορ της και αντανακλά, νομίζω, την ψυχή της Αθήνας. 

Ειρήνη Βουρλούμη: «Σου αφήνει μια ελπίδα στο τέλος ότι τα όνειρα πραγματοποιούνται, αν τα κυνηγήσεις».

– Ειρήνη Βουρλούμη, πιστεύεις ότι οι ταξιτζήδες είναι ψυχολόγοι;

Nαι, το πιστεύω γιατί έχουν τόση επαφή με τόσους πολλούς ανθρώπους που αρκετοί αποκτούν την ικανότητα από το πρώτο κιόλας λεπτό να σε σκανάρουν και να καταλαβαίνουν τι άτομο είσαι. Ο Πούμα ας πούμε μπορεί να καταλάβει αν έχεις πάρει διαζύγιο ή όχι, είναι φοβερός! Και πολλοί ταξιτζήδες μου έχουν πει ότι μέρος της δουλειάς τους είναι να δίνουν συμβουλές και να βοηθάνε τον κόσμο.

– Ο «πούμα» τι κάνει μετά τη σύνταξη;

Ο Πούμα μας δυσκολεύτηκε πάρα πολύ. Είναι 4 χρόνια τώρα που βγήκε σε σύνταξη και μόλις πρόσφατα κατάφερε να βρει την ψυχραιμία του ως προς αυτό. Ήταν 50 χρόνια οδηγός και όλο αυτό ήταν στοιχείο της ταυτότητάς του. Βλέπει ακόμη και τώρα στον ύπνο του το ταξί και πηγαίνει ακόμη στο αεροδρόμιο για να δει τους φίλους του. Το μόνο θετικό είναι ότι περνάει αρκετό χρόνο στο εξοχικό του και στη φύση, με την οικογένειά του.

– Τελικά τον Γιώργο τον νίκησε η πόλη;

Σε καμία περίπτωση! Τον κουράζει μεν η πόλη, αλλά την αγαπάει και επειδή είναι άνθρωπος της νύχτας είναι πιο ανθεκτικός από άλλους. Πιστεύω ότι έχει πάρει πολλή δύναμη από την ταινία, και ιδίως αφού ένα από τα όνειρά του, που ήταν να κυκλοφορήσει επίσημα τραγούδι, έγινε πραγματικότητα, με την κυκλοφορία του τραγουδιού της ταινίας Δεν με νίκησε η πόλη από την Μinos-Emi! Ελπίζουμε όλοι ότι με αυτή την ταινία η καριέρα του θα πάει και πολύ καλύτερα, όπως του αξίζει.

– Ήθελες να μιλήσεις έμμεσα για τον ρατσισμό επιλέγοντας τον Σάνι;

Ναι, ήθελα να μιλήσω για το θέμα της ξενοφοβίας στην Ελλάδα, που φυσικά είναι υπαρκτή. Είμαι κι εγώ μισή Ινδονήσια και έχω τις δικές μου εμπειρίες στο θέμα του ρατσισμού, οπότε ήταν πολύ σημαντικό για μένα να μιλήσω για όλα αυτά σε μια εποχή που ο κόσμος πλέον πηγαίνει όλο και πιο κοντά προς τον φασισμό. Επίσης, πιστεύω ότι πρέπει συλλογικά να έχουμε επίγνωση του ότι συμβαίνει όλοι αυτό, και να μιλάμε για αυτό περισσότερο και πιο ανοιχτά.

– Τι διαφορές έχει ο Έλληνας οδηγός ταξί με αυτόν της Νέας Υόρκης;

Οι συζητήσεις που κάνεις με τους οδηγούς εδώ είναι πιο άμεσες. Οι Έλληνες είναι πιο «έξω καρδιά», είναι πιο εύκολο να μιλήσεις για τα πάντα μαζί τους. Στη Νέα Υόρκη λόγω του ότι όλα είναι πιο χαοτικά, οι περισσότεροι οδηγοί είναι πιο εστιασμένοι στην οδήγηση. Είναι πιο πιεσμένοι και πιο τυπικοί. Επίσης, αρκετοί δεν μιλάνε καθόλου αγγλικά ή μιλάνε σπαστά, οπότε, η επικοινωνία μαζί τους είναι πολύ περιορισμένη.

– Έχεις δουλέψει 15 χρόνια ως φωτορεπόρτερ καλύπτοντας την οικονομική και την προσφυγική κρίση στην Ελλάδα για τους New York Times, τον Guardian, τη Le Monde (μεταξύ άλλων), τι στερεότυπα για τους Έλληνες έχεις καταφέρει να ξεπεράσεις;

Δεν μπορώ να πω ότι υπήρχαν πολλά στερεότυπα στο μυαλό μου για να ξεπεράσω, γιατί για παράδειγμα σε σχέση με το προσφυγικό, ήξερα εξαρχής ότι ο Έλληνας έχει φοβερό φιλότιμο και την τάση να βοηθάει τους άλλους. 

Ειδικά αυτό που έγινε στη Λέσβο, στην αρχή της προσφυγικής κρίσης, όταν η κυβέρνηση δεν υπήρχε… Όλη η προσπάθεια ήταν πάνω στις πλάτες των ντόπιων. Ο κόσμος εκεί είχε προσωπική διαγενεακή μνήμη από την ανταλλαγή πληθυσμών μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Για αυτούς ήταν λοιπόν κάτι φυσικό να βοηθήσουν, τους ήταν οικείο. Θυμάμαι να κάνουν ό,τι χρειαζόταν χωρίς δεύτερη σκέψη.

Έβγαζαν επί τόπου τα ρούχα τους και τα έδιναν στους πρόσφυγες που κατέφθαναν βρεγμένοι και σε σοκ. Ήταν πολύ συγκινητικό.

Το στερεότυπο ότι το κράτος δεν είναι οργανωμένο και δεν δρα άμεσα, δυστυχώς είναι μια πραγματικότητα, που εκφράστηκε με τον χειρότερο τρόπο στην πορεία.

– Ποια είναι η δική σου, προσωπική, ιστορία σε ταξί που θέλεις να μοιραστείς μαζί μας;

Έχω πολλές αλλά θα διαλέξω να σας πω για την περίπτωση που μπήκα σε ένα ταξί με μίνι τηλεόραση και έπαιζε το video clip του “Groove is in the heart των Deee-Lite”. O οδηγός χόρευε στο ρυθμό του τραγουδιού, οπότε καταλήξαμε να κουνιόμαστε και οι 2 στις θέσεις μας.

Κάναμε στο ταξί ένα μικρό πάρτυ! Μου έκανε πολλή εντύπωση γιατί ήταν σχετικά ηλικιωμένος. Αυτή η ιστορία ήταν και ένας από τους λόγους που ήθελα να εντάξω και μουσική στην ταινία.

Info:  Αλλού ο Δρόμος: Τρεις Οδηγοί, Τρεις Ιστορίες, Μία Πόλη ένα ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους σε σκηνοθεσία της Ειρήνης Βουρλούμη. Δείτε το:  ΔΑΝΑΟΣ (εισιτήρια εδώ) και στο ΝΑΝΑ CINEMAX έως τις 4/11 στις 19.30. Και στη Θεσσαλονίκη, στο ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΝΑΣ: έως την Κυριακή 1/11, στις 19.00