OPINIONS

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Είναι ντροπή και ντρέπομαι να τους νοιάζει τι ώρα γυρνούσε η Βασιλική τα βράδια

iStock

Πάμε ξανά: Δεν μας ενδιαφέρει τι ώρα γυρνούσε τα βράδια η 39χρονη Βασιλική. Δεν μας αφορά καθόλου η πληροφορία ότι ο γυναικοκτόνος είχε καλή σχέση με τις κόρες του. Αδιαφορούμε για το αν εκείνη είχε παράλληλη σχέση, αντιδράμε παγερά στο ότι τη ζήλευε πολύ ή ότι η ζωή του καταστράφηκε. Κανείς τους δεν την σκότωσε γιατί την αγαπούσε. Στην Καλαμάτα την εξόντωσε με 45 μαχαιριές γιατί τη θεωρούσε κτήμα του. Στη Φολέγανδρο την έσπρωξε από τον γκρεμό. Στο Ηράκλειο την πυροβόλησε εξ επαφής. Κι αυτό εν συντομία, είναι η γυναικοκτονία. Και πόσες ακόμα. Ούτε έγκλημα πάθους, ούτε κακιά στιγμή. Μόνο δολοφονίες με έμφυλα κίνητρα. Υπάρχει χώρος για σκέψη αλλά καθόλου χώρος για ξέπλυμα.

Στις ώρες που διαδέχονται τη γυναικοκτονία στην Καλαμάτα– την 5η μέσα στο 2026- οι πληροφορίες φτάνουν η μία μετά την άλλη και φτιάχνουν το παζλ. Ένα μοτίβο γνώριμο, στο οποίο πια συνηθίσαμε κι αυτό είναι τρομακτικό. Τα ονόματα πάνω στο μάρμαρο πάντα γυναικεία, οι λόγοι πατριαρχικοί, τα παιδιά, τα πιο μεγάλα θύματα που μένουν πίσω, οι θύτες διαταραγμένα όντα, η κοινωνία θεατής, αυτήκοη μάρτυρας και μετά Χριστόν προφήτης. Η πολιτεία ανίκανη να προλάβει, να δράσει άμεσα, να προστατέψει τις κακοποιημένες. 

Η Βασιλική είχε απευθυνθεί πριν έναν χρόνο και στο Κέντρο Συμβουλευτικής Καλαμάτας, ζητώντας βοήθεια σε πρακτικό και νομικό επίπεδο. Της είχε προσφερθεί panic button, αλλά το αρνήθηκε. Η 39χρονη γυναίκα προφανώς φοβόταν τόσο για εκείνη όσο και για τα παιδιά της, αλλά δίσταζε να πάρει ουσιαστικά μέτρα ενάντια στον βίαιο σύζυγό της. Είχε μιλήσει εμπιστευτικά για την κακοποιητική συμπεριφορά του καθ’ όμολογίαν δράστη σε κοντινά της πρόσωπα. Η Βασιλική είχε προειδοποιήσει όσο ο τρόμος τής επέτρεπε να το κάνει. Αν δεν την έβλεπαν, ήξεραν ότι θα έπρεπε να ανησυχήσουν. «Αλλά δεν πίστευαν ότι θα φτάσει μέχρι εκεί».

«Έκανα το λάθος και μπαίνω από το πρωί σε όλα αυτά που ακούγονται και λέγονται για την Βασιλικούλα μου. Και είναι σαν να μας δίνουν και στις δυο μας κι άλλες μαχαιριές», είναι τα σπαρακτικά λόγια της αδερφής της 39χρονης για τον οχετό του victim blaming που λιμνάζει σχεδόν νομοτελειακά κάτω από την είδηση της γυναικοκτονίας.

Όπως όλα δείχνουν, οι 2 κόρες του ζευγαριού ηλικίας 6 και 10 ετών δεν αντιλήφθηκαν το παραμικρό στο διπλανό δωμάτιο, γιατί τις είχε ναρκώσει ο πατέρας τους. Είναι κάτι παραπάνω από περιττό να πούμε ότι τα παιδιά εκτέθηκαν- ίσως και επαναλαμβανόμενα- σε άμεσο κίνδυνο, όπως όλα τα ανήλικα που βιώνουν την ενδοοικογενειακή βία ακόμα και αν τα χτυπήματα δεν καταλήγουν στα δικά τους σώματα.

Τα παιδιά είναι μάρτυρες κι αυτό έχει διττή διάσταση. Υπομένουν μαρτυρικά, απειλούνται, πληγώνονται ψυχικά ακόμα κι αν δεν δέχονται τα ίδια τη σωματική βία.

Επιβεβαιώνοντας το προαναφερόμενο τραγικό μοτίβο, ο θύτης είχε απειλήσει την 39χρονη μητέρα ότι θα φτιάξει τα πράγματα έτσι ώστε να μην βλέπει τα παιδιά της, ανέφερε φιλικό πρόσωπο της Βασιλικής. Είναι κι αυτή η γυναικοκτονία λίγη ως αφορμή ώστε να επανεξετάσουμε σαν χώρα το νομικό πλαίσιο γύρω από τον χρόνο αντίδρασης στην ενδοοικογενειακή βία;

Μήπως να κοιτάζαμε ξανά πόσο αποτελεσματικός και υπέρ των παιδιών είναι ο νόμος της συνεπιμέλειας, ειδικά σε περιβάλλοντα με υποψίες κακοποίησης;

Το «σουηδικό» μοντέλο της συνεπιμέλειας σε μία χώρα που κάνει κουμάντο ο «ανατολίτης» άντρας

Flashback στο 2021 και τον «περίφημο» Νόμο Τσιάρα περί υποχρεωτικής συνεπιμέλειας, ο οποίος ήρθε εσπευσμένα και με μια εξαιρετικά επείγουσα αίσθηση μέσα στην καραντίνα για να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη συμμετοχή και των δύο γονέων στη ζωή του παιδιού μετά τον χωρισμό, ισόχρονα και εξίσου καταμερισμένα. Προφανώς τόσο η μητέρα όσο και ο πατέρας πρέπει να φροντίζουν σε όλα τα επίπεδα για τα παιδιά τους, σαφώς και η ενασχόληση των μπαμπάδων είναι ουσιαστική για το μεγάλωμα των παιδιών. Κανείς μας δεν θέλει διακοσμητικούς πατεράδες. Ωστόσο, αυτός ο τροποποιημένος νόμος λειτούργησε εξαιρετικά μόνο για εκείνα τα (λίγα) ζευγάρια που χωρίζουν και συμφωνούν στα πάντα (κάτι που έτσι κι αλλιώς έκανε ο νόμος της συναινετικής επιμέλειας ο οποίος ίσχυε μέχρι τότε).

Τι συμβαίνει όμως σε περιπτώσεις με ενδείξεις ενδοοικογενειακής βίας; Τι γίνεται όταν το διαζύγιο δεν είναι συναινετικό και υπάρχει δυσκολία απόδειξης της κακοποίησης; Πόσο αποτελεσματική διάσταση παίρνει η συνεπιμέλεια όταν το συμφέρον του παιδιού δεν συνάδει με την πραγματικότητα που βιώνει μέσα στο σπίτι και τους αληθινούς λόγους του χωρισμού, ειδικά όταν αυτοί δεν μπορούν να αποδειχτούν με άμεσες και με αδιάσειστες αποδείξεις;

Μήπως να παίρναμε ένα παράδειγμα από το τι ισχύει σε άλλες χώρες;

Στην Ισπανία, όταν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ενδοοικογενειακής βίας, τα δικαστήρια συχνά περιορίζουν ή αναστέλλουν τα δικαιώματα επικοινωνίας μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση. Υπάρχουν μάλιστα εξειδικευμένα δικαστήρια για υποθέσεις βίας κατά των γυναικών ώστε η διαδικασία να προχωράει με ταχύτητα, κάτι που δυστυχώς δεν συμβαίνει στην Ελλάδα αφού οι διαδικασίες μπορούν να πάρουν μήνες ή και χρόνια. Στη Σουηδία και σε άλλα σκανδιναβικά συστήματα, η έκθεση του παιδιού σε βίαιο οικογενειακό περιβάλλον θεωρείται από μόνη της σοβαρή βλάβη για το παιδί. Δεν απαιτείται απαραίτητα να έχει χτυπηθεί το ίδιο για να θεωρηθεί ότι υπάρχει ζήτημα προστασίας.

Το πιο κρίσιμο σημείο δεν είναι τι γράφει ο νόμος, αλλά πόσο γρήγορα λειτουργούν οι προσωρινές διαδικασίες προστασίας. Ένα σύστημα μπορεί να έχει σωστούς νόμους, στη θεωρία, αλλά αν χρειάζονται πολλοί μήνες για να εκδοθούν αποτελεσματικές αποφάσεις, τα άμεσα και έμμεσα θύματα παραμένουν εγκλωβισμένα και αβοήθητα. Κι αυτό, δυστυχώς, έχουμε δει παραπάνω φορές απ’ όσο αντέχουμε πού μπορεί να οδηγήσει.

Exit mobile version