Είδα ξανά «Το Τελευταίο Σημείωμα» και θυμήθηκα τι σημαίνει να ζεις (για πάντα) με υψωμένη τη γροθιά σου
- 21 ΦΕΒ 2026
Το Τελευταίο Σημείωμα είναι η ταινία που πρέπει να μπει υποχρεωτικά στη δημόσια εκπαίδευση και να διδάσκεται στα παιδιά δημοτικού για να μάθουν τι πραγματικά σημαίνει ιστορική μνήμη και αξιοπρέπεια. Είναι η ιστορία για την εκτέλεση την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής των 200 αναλώσιμων (για το καθεστώς του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά) κομμουνιστών που ήταν πολιτικοί κρατούμενοι των φυλακών Χαϊδαρίου.
Η ταινία του Παντελή Βούλγαρη είναι μια ηθική υποχρέωση απέναντι στους 200 της Καισαριανής
Την Πρωτομαγιά του 1944, 200 κομμουνιστές (περίπου 170 ήταν πρώην κρατούμενοι στην Ακροναυπλία και οι υπόλοιποι πρώην εξόριστοι στην Ανάφη) εκτελούνται ως αντίποινα για τη δολοφονία ενός υψηλόβαθμου αξιωματικού των ναζί στην Πελοπόννησο. Για πρώτη φορά είδαμε τα πρόσωπά τους στις φωτογραφίες (που εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay.de, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου. Φερόμενος ιδιοκτήτης είναι ο συλλέκτης Tim de Craene, που ειδικεύεται στα αναμνηστικά και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μέσω της εταιρίας του, Crain’s Militaria, τις προσέφερε για πώληση) που άνηκαν στο άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού της Βέρμαχτ, Χέρμαν Χόιερ, ο οποίος υπηρετούσε στη Μαλακάσα.
Ταινία ντοκουμέντο
Το Τελευταίο Σημείωμα (σε σενάριο της Ιωάννας Καρυστιάνη και του Παντελή Βούλγαρη) αφηγείται την ιστορία του κομμουνιστή και συνδικαλιστή Ναπολέοντα Σουκατζίδη, ο 34χρονος Κρητικός μικρασιατικής καταγωγής, ήταν αγωνιστής του λαϊκού κινήματος και κρατούμενος σε εξορίες και φυλακές από το 1936. Την περίοδο της φυλακής του στο Χαϊδάρι, εκτελούσε χρέη διερμηνέα του Γερμανού Διοικητή του στρατοπέδου, Καρλ Φίσερ. Μπροστά από τα μάτια του περνούσε όλο το δράμα της γερμανικής αγριότητας στα Κατοχικα Χρονια, με τον ίδιο συνεχώς μάρτυρα βασανιστηρίων, τραγικών περιστατικών και βαριάς ατμόσφαιρας στους θαλάμους με το πλήθος των συγκρατούμενων του.
Την ημέρα της εκτέλεσης βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλλημα ζωής, όταν ο υπολοχαγός των SS, που μέσα στο διάστημα της φυλάκισης του Σουκατζίδη στο Χαϊδάρι ανέπτυξε σεβασμό για τον Έλληνα διερμηνέα, του δίνει τη δυνατότητα να εξαιρεθεί βάζοντας στη θέση του ως 200ό άλλον.
Τα γυρίσματα της ταινίας πραγματοποιήθηκαν στις Φυλακές Ιτζεδίν και σε επιλεγμένες τοποθεσίες της Κρήτης. Την μουσική επιμελείται ο Αλέξανδρος Βούλγαρης.
Η σκηνή με το τελευταίο γλέντι είναι ότι πιο συγκινητικό έχω δει σε ελληνική ταινία
Με το που ακούω το «Γεννήτορα μου σεβαστέ… σκυφτός μόνο μπροστά σου» βουρκώνουν πάντα τα μάτια μου και αισθάνομαι δέος, περηφάνια και σεβασμό για τους ήρωες. Το ξενύχτι του θανατού είναι πραγματική ιστορία.
Στα 112 λεπτά της ταινίας δεν μπορείς να πάρεις τα μάτια σου από το cast
Τον πρωταγωνιστικό ρόλο κρατά ο Ανδρέας Κωνσταντίνου και υποκριτικός οδοστρωτήρας της ταινίας είναι ο Αντρέ Χένικε, στην ταινία παίζουν και οι Μελία Κράιλινγκ (η Χαρά Λιουδάκη), Τάσος Δήμας, Αινείας Τσαμάτης, Βασίλης Κουκαλάνι, Λουκάς Κυριαζής, Λευτέρης Λαμπράκης, Κωνσταντίνα Χατζηαθανασίου, Βασίλης Σύρρος, Μανώλης Μαυράκης, Μανώλης Ψαρουδάκης, Μιχάλης Αεράκης, Δημήτρης Καλογεράκης, Γιώργος Καραμαλέγκος, Ιώ Ασηθιανάκη, Χάρης Αργυρόπουλος, Μηνάς Μησόρης, Νεκτάριος Ξανθουδάκης, Μάρκος Ρενιέρης, Τάσος Καϊσαρλής, Θεώνη Κουτσουνάκη, Γιάννης Σίνης, Κυριάκος Κώτσογλου, Χρήστος Κωνσταντακόπουλος, Αντρέας Χατζημαρκάκης, Αντώνης Παλιεράκης, Γκάρι Τζέιμς Μπόρλαντ, Στέλλα Ψαρουδάκη.
Info: Το Τελευταίο Σημείωμα: Ειδικές προβολές για τους 200 της Καισαριανής. Παντελής Βούλγαρης, η Black Orange και η Tanweer, τιμώντας τη μνήμη των 200 αγωνιστών πουεκτελέστηκαν την 1η Μαΐου 1944 στην Καισαριανή, διοργανώνουν σειρά ειδικών προβολών της ταινίας. Οι προβολές θα πραγματοποιηθούν από τις 26 Φεβρουαρίου 2026 και για μία εβδομάδα, στον κινηματογράφο Τριανόν. Η γενική είσοδος είναι 5 ευρώ και τα έσοδα από τις προβολές θα διατεθούν για την αγορά και τη διάσωση των φωτογραφιών των 200 αγωνιστών της Πρωτομαγιάς του 1944, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
