Ελλάδα, χώρα της εξωσωματικής: Γιατί οι τουρίστες επιλέγουν IVF made in Greece;

Ο λόγος είναι προφανής: καλύτερες υπηρεσίες υγείας με λιγότερα χρήματα (σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά)  για να καλύψει τις ανάγκες των υπογόνιμων ζευγαριών, άγαμων γυναικών και των ατόμων με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν.

Ο αναπαραγωγικός τουρισμός (ή διασυνοριακή αναπαραγωγική φροντίδα) μπορεί να προσφέρει χαμηλότερο κόστος (συμπεριλαμβανομένου αυτού της μεταφοράς και διαμονής) από εκείνο της χώρας προέλευσης, γρήγορη περίθαλψη χωρίς λίστες αναμονής, ανωνυμία και εναλλακτικές λύσεις, ίσως μη διαθέσιμες στη πατρίδα των τουριστών/ασθενών.

Ωστόσο, το νομοθετικό πλαίσιο της Τουρκίας επιτρέπει την εξωσωματική μόνο σε νόμιμα παντρεμένα ετερόφυλα ζευγάρια. Άγαμες γυναίκες, άτομα χωρίς σύντροφο και ομόφυλα ζευγάρια δεν έχουν πρόσβαση σε θεραπείες εξωσωματικής στην Τουρκία και η χρήση ξένου γενετικού υλικού (δωρεά ωαρίων, σπέρματος ή εμβρύων) είναι αυστηρά παράνομη.

Αυτό σημαίνει ότι Ισπανία και Ελλάδα είναι κορυφαίες ευρωπαϊκές επιλογές στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (εξωσωματική γονιμοποίηση – IVF) λόγω της ευνοϊκής νομοθεσίας και των υψηλών ποσοστών επιτυχίας.

Μίλησέ μου για το φιλελεύθερο νομοθετικό πλαίσιο της Ελλάδας σχετικά με την εξωσωματική 

Η ελληνική νομοθεσία δεν θέτει προϋποθέσεις υπηκοότητας ή μόνιμης κατοικίας. Ασθενείς από κάθε χώρα λαμβάνουν ακριβώς την ίδια ιατρική φροντίδα και νομική προστασία με τις Ελληνίδες.

Η εξωσωματική επιτρέπεται σε έγγαμους, σε άτομα με σύμφωνο συμβίωσης, καθώς και σε άγαμες ή μονογονεϊκές γυναίκες, Επιτρέπεται η δωρεά ωαρίων και σπέρματος. Ο/η δότης/ρια μπορεί να επιλέξει άρση της ανωνυμίας του υπό προϋποθέσεις. Στην Ελλάδα, μέθοδοι ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής μπορούν να εφαρμοστούν σε γυναίκες έως την ηλικία των 54 ετών. Το ανώτατο όριο ηλικίας εξωσωματικής στην Ελλάδα ανήκει στα υψηλότερα διεθνώς, και αυτό δεν είναι τυχαίο. Τον Ιούλιο του 2022, ο Νόμος 4958/2022 έφερε σημαντικές τροποποιήσεις.

Μια μέση γυναίκα χρειάζεται 2-3 κύκλους για να αποκτήσει παιδί. Στην Ελλάδα το εκτιμώμενο κόστος μιας εξωσωματικής είναι σαφέστατα πιο οικονομικό είτε κάνει εξωσωματική με δικά της ωάρια είτε με δωρεά. Οι περισσότερες εξετάσεις (αιματολογικές, ορμονικές, υπερηχογραφήματα) μπορούν να γίνουν στη χώρα διαμονής του ζευγαριού και να σταλούν ψηφιακά. 

Οι παγκόσμιοι καταναλωτές υγείας

Για έναν απλό κύκλο, η γυναίκα χρειάζεται να μείνει στην Ελλάδα περίπου 10-14 ημέρες (για την παρακολούθηση, την ωοληψία και την εμβρυομεταφορά). Αν γίνει χρήση δωρεάν ωαρίων, η παραμονή μπορεί να περιοριστεί σε μόλις 2-3 ημέρες (μόνο για την εμβρυομεταφορά). Απαιτείται η υπογραφή ειδικών εντύπων συναίνεσης. Αν πρόκειται για ανύπαντρο ζευγάρι ή ελεύθερη γυναίκα, η συναίνεση γίνεται μέσω συμβολαιογραφικής πράξης (μπορεί να υπογραφεί σε Έλληνα συμβολαιογράφο κατά την άφιξη ή σε ελληνικό προξενείο του εξωτερικού).

Δεν υπάρχουν λίστες αναμονής, και οι κλινικές στην Ελλάδα προσφέρουν υπηρεσίες  για ψυχολογική υποστήριξη και συντονιστές ασθενών που μιλούν άπταιστα Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Σερβικά, Ρουμανικά, Βουλγάρικα και Ρώσικα.Υπάρχουν κλινικές που προσφέρουν παραλαβή από το αεροδρόμιο για τους ασθενείς, καθώς και εκδρομές στα νησιά. 

Η παρένθετη μητρότητα επιτρέπεται στην Ελλάδα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και ρυθμίζεται από την ισχύουσα νομοθεσία για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Washington Post, Ο αριθμός των Αμερικανών που επιλέγουν ευρωπαϊκές κλινικές αυξήθηκε κατά περισσότερο από 37% πέρυσι, σύμφωνα με τον Jakub Dejewski, πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Γονιμότητας.

Η υγειονομική περίθαλψη δεν φαίνεται να είναι από τα ζητήματα που ενδιαφέρουν και πολύ τους Ρεπουμπλικανούς

Μια μελέτη σε ασφαλισμένους Αμερικανούς που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο και διεξήχθη από το Ίδρυμα Αναπαραγωγικής Υγείας των Γυναικών διαπίστωσε ότι το συνολικό κόστος για έναν κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης ήταν πάνω από 29.000 δολάρια – ή περίπου το 35% του μέσου ετήσιου εισοδήματος των νοικοκυριών στις ΗΠΑ. Η υπογονιμότητα επηρεάζει σχεδόν 7 εκατομμύρια ανθρώπους στις ΗΠΑ, αλλά μόνο το 24% των αναγκών θεραπείας καλύπτεται, λόγω του υψηλού κόστους και της περιορισμένης ασφαλιστικής κάλυψης. Και η μετάβαση στο εξωτερικό για εξωσωματική γονιμοποίηση εξακολουθεί να είναι οικονομικά απρόσιτη για πολλούς Αμερικανούς.

Στις αρχές Αυγούστου, η 36χρονη βουλεύτρια ων Δημοκρατικών Alexandria Ocasio-Cortez έκανε μια δημόσια ανακοίνωση σχετικά με ένα προσωπικό ζήτημα: Η Cortez θα καταψύξει τα ωάριά της και μοιράστηκε τα πρώτα βήματα της διαδικασίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (παρά το γεγονός ότι συνιστά «πολιτικό ρίσκο» η κοινοποίηση της απόφασής της). Είπε ότι έκανε οικονομίες για την ακριβή διαδικασία, η οποία συχνά δεν καλύπτεται από ασφάλιση. Φυσικά, είναι πολιτική δήλωση. 

Η εξωσωματική γονιμοποίηση στην Ελλάδα με χρήση ωαρίων της ίδιας της ασθενούς κοστίζει συνήθως περίπου 3.000 έως 4.000 ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνονται τα φάρμακα.

Άρα, γιατί έχει γίνει η χώρα μας προορισμός για εξωσωματική;

Σε μια πρόταση: Η Ελλάδα προσφέρει υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης των επιστημόνων, ανταγωνιστικό κόστος  περίθαλψης, εξαιρετικές υποδομές σε κλινικές εγκαταστάσεις, και κυρίως υψηλά ποσοστά επιτυχίας.

Για τις Ελληνίδες τι ισχύει; 

Ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει μόνο τον βασικό κορμό της διαδικασίας και δεν αποζημιώνει εξειδικευμένες τεχνικές ή πρόσθετες παρεμβάσεις που εφαρμόζονται εξατομικευμένα, ανάλογα με το ιστορικό του ζευγαριού. Καλύπτει ως 4 ολοκληρωμένες προσπάθειες για γυναίκες ηλικίας έως 50 ετών και κρατική αποζημίωση 352,32€ για τα έξοδα της κλινικής/διαδικασίας (ωοληψία και εμβρυομεταφορά).

Ο ΕΟΠΥΥ διαθέτει συγκεκριμένα φάρμακα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής μέσω των φαρμακείων του, μετά την απαιτούμενη έγκριση. Σε αυτά περιλαμβάνονται διάφορες γοναδοτροπίνες που χρησιμοποιούνται για τη διέγερση των ωοθηκών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε φάρμακο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ένα πρωτόκολλο εξωσωματικής χορηγείται δωρεάν ούτε ότι η έγκριση καλύπτει αυτομάτως ολόκληρο το κόστος της θεραπείας. 

Οι ασφαλισμένες που αιτούνται αποζημίωση πρέπει να υποβάλλουν τα εξής έγγραφα: α) Απόφαση της Επιτροπής Εξωσωματικής Γονιμοποίησης, β) Βεβαίωση του θεράποντα ιατρού, στην οποία αναγράφονται οι φάσεις της διαδικασίας (ωοληψία και εμβρυομεταφορά) και οι ημερομηνίες πραγματοποίησής τους και γ) Εξοφλητική απόδειξη παροχής υπηρεσιών, όπου θα αναφέρεται η μέθοδος και οι πραγματοποιηθείσες φάσεις. 

Τα ιδιωτικά κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής χρεώνουν επιπλέον ποσά για τα εργαστηριακά έξοδα, τους γιατρούς και τις ειδικές μεθόδους (όπως ICSI ή καλλιέργεια βλαστοκύστης). 

Να πούμε μερικές αλήθειες για τη βιομηχανία γονιμότητας που κάνει τζίρους δισεκατομμυρίων; 

Τα φάρμακα, οι εργαστηριακές εξετάσεις και οι κλινικές χρεώνουν υψηλά ποσά, κάνοντας την υπηρεσία προσβάσιμη κυρίως σε όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα. Η διακίνηση γενετικού υλικού μετατρέπει τη ζωή σε εμπόρευμα. Ο τουρισμός αποτελεί μια σημαντική βιομηχανία για την παγκόσμια οικονομία.