Valentino Garavani: Ο τελευταίος ρομαντικός της υψηλής ραπτικής

Το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό για εκείνον είναι η σχέση του με τις γυναίκες. Ήταν πάντα η βασική του πηγή έμπνευσης. Υπήρξαν και άλλοι designers του βεληνεκούς του που σχεδίαζαν για γυναίκες, αλλά κανείς δεν είχε τη σύνδεση και το συναισθηματικό εύρος για να τις καταλάβει όπως εκείνος. Τα ρούχα του Valentino Garavani ήταν τα love letters του προς αυτές. Μέσα από αυτά ήθελε οι γυναίκες να νιώθουν όμορφες, δυνατές, κομψές.

Ωστόσο, αυτό που έκανε τον Valentino τόσο ξεχωριστό δεν ήταν μόνο η δημιουργικότητα, αλλά και η απόλυτη πειθαρχία.  Ανήκε σε μια γενιά δημιουργών που δούλευαν ασταμάτητα για να κατανοήσουν το ένδυμα στην ουσία του, να το χειριστούν με τέχνη και τεχνική, ώστε να μπορέσουν να προσφέρουν στις γυναίκες κάτι παραπάνω: αδιαπραγμάτευτη κομψότητα.

Στις 19 Ιανουαρίου 2026 η μόδα έχασε έναν από τους τελευταίους αυθεντικούς couturiers. Ο Valentino Garavani, ο Ιταλός σχεδιαστής που έκανε το όνομά του συνώνυμο με την κομψότητα και το φημισμένο Valentino Rosso, πέθανε στο σπίτι του στη Ρώμη σε ηλικία 93 ετών.

Όπως ανέφερεται και στην επίσημη σελίδα του στο Instagram, «Ο Valentino Garavani απεβίωσε σήμερα στην κατοικία του στη Ρώμη, περιτριγυρισμένος από τους αγαπημένους του». Η είδηση σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής συγκλονίζοντας τον κόσμο της μόδας, με εκατοντάδες να αποτίνουν φόρο τιμής στον άνθρωπο που καθόρισε την έννοια της διαχρονικής κομψότητας.

«Αγαπώ την ομορφιά. Δεν φταίω εγώ»

Το όνειρο ενός νεαρού σχεδιαστή

Γεννημένος στις 11 Μαΐου 1932 στην πόλη Voghera, κοντά στο Μιλάνο, ο Valentino Clemente Ludovico Garavani είχε από μικρός μεγάλα όνειρα για τη ζωή του. Ονομασμένος από τον σταρ του κινηματογράφου Rudolph Valentino, κληρονόμησε το παρατσούκλι “the Sheik”. «Ίσως ονειρευόμουν πολύ έναν κόσμο γοητείας και όμορφων ανθρώπων», έχει πει ο ίδιος.

Στα 17 του, έκανε μια κίνηση-ματ που καθόρισε τη ζωή και εν τέλει την καριέρα του. Μετακόμισε στο Παρίσι για σπουδές, όπου έμαθε την πραγματική έννοια της υψηλής ραπτικής, μαθητεύοντας δίπλα σχεδιαστές όπως ο Jean Dessès και ο Guy Laroche. Κοντά τους απέκτησε πειθαρχία και δεξιοτεχνία- στοιχεία που έπαιξαν τεράστιο ρόλο στην πορεία του ως σχεδιαστής μόδας.

Giancarlo Giammetti: Έρωτας και αυτοκρατορία

Η ζωή του Valentino άλλαξε για πάντα τον Ιούλιο του 1960, όταν γνώρισε τον Giancarlo Giammetti σε ένα μπαρ της Via Veneto στη Ρώμη. «Τότε άλλαξε η ζωή μου», έχει πει. Για πάνω από 65 χρόνια, ο Giammetti υπήρξε συνεργάτης, ερωτικός σύντροφος και ο «επιχειρηματικός εγκέφαλος» του οίκου Valentino. «Χωρίς να μιλάμε καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλον. Εγώ μένω στο ατελιέ, αυτός φροντίζει τα πάντα τα υπόλοιπα», είχε πει ο Valentino.

Η παρουσία του Giammetti ήταν καθοριστική. Πριν από εκείνον, ο οίκος βρισκόταν στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Η στρατηγική του όχι μόνο έσωσε την επιχείρηση, αλλά έθεσε τις βάσεις ώστε ο Valentino να γίνει διεθνές σύμβολο επιχειρηματικότητας στη βιομηχανία της μόδας. Το 1998, πούλησαν την εταιρεία για περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια στην HdP, ένα ιταλικό πολυεταιρικό συγκρότημα, μετατρέποντας τον οίκο σε μια διεθνή αυτοκρατορία της μόδας με σταθερή παρουσία στις μεγαλύτερες αγορές και επιβεβαιώνοντας τη φήμη του Valentino ως ενός από τους πιο επιτυχημένους και σεβαστούς Ιταλούς couturiers.

 

«Έχω αγαπημένη δεκαετία. Ναι, ναι, ναι τα 60s. Ήταν κάπως σαν μια μικρή επανάσταση»

Φλωρεντία, 1962

Το 1962, στο Palazzo Pitti στη Φλωρεντία, ο Valentino Garavani παρουσίασε τη συλλογή που καθόρισε την καριέρα του. Οι κριτικοί μιλούσαν για «ένα νέο, βαθιά ιταλικό ύφος κομψότητας». Οι επαναστατικές, θηλυκές γραμμές των ρούχων, η θεατρικότητα και η «ευαισθησία» που είχαν τα υφάσματά του σε συνδυασμό με τον άψογο σχεδιασμό, μαγνήτισαν κριτικούς και κοινό. Τότε «γεννήθηκε» και το σήμα κατατεθέν του: το Valentino Rosso.

«Το κόκκινο δεν είναι απλώς χρώμα. Eίναι στάση ζωής»

Valentino Rosso

Το κόκκινο έγινε η γλώσσα της θηλυκότητας του Valentino. Από το 1959 έως το 2008, το Valentino Rosso -ή αλλιώς Valentino Red- ήταν παρόν σε κάθε συλλογή, σε κάθε φόρεμα, σε κάθε εμφάνιση. Όπως είχε και η Γαλλίδα ιστορικός μόδας, Pamela Golbin, «Δεν ξέρεις ποιο φόρεμα ανήκει σε ποια δεκαετία, αλλά το κόκκινο παραμένει πάντα Valentino. Το φόρεμα σε κόκκινο σε κάνει να φαίνεσαι υπέροχη, αλλά πάνω απ’ όλα να νιώθεις υπέροχη».

Το κόκκινο έγινε σύμβολο θάρρους και αισθησιασμού και συνώνυμο με την ίδια την έννοια της γυναίκας που ξέρει τι σημαίνει μόδα.

 

«Το κόκκινο είναι το μόνο χρώμα με το οποίο δουλεύω»

Πριν γίνει μόδα: Η μαύρη κουλτούρα στις πασαρέλες του Valentino Garavani

Σε μια εποχή που η μόδα δεν ήταν ούτε κατά διάνοια συμπεριληπτική, ο Valentino τόλμησε το αδιανόητο. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’60, έβαλε μαύρα μοντέλα στις πασαρέλες του, γιορτάζοντας τη μαύρη ομορφιά και κουλτούρα. Σε συνεργασία με το Ebony Fashion Fair, έφερε την ευρωπαϊκή κουλτούρα σε ένα ευρύτερο κοινό σε όλη την Αμερική, μεταμορφώνοντας ταυτόχρονα τα shows του σε υπερθεάματα.

Μέχρι και το 1970, ο θαυμασμός του Valentino Garavani για τη μαύρη ομορφιά είχε γίνει ορατή στον χώρο της μόδας. Σύμφωνα με τη Vogue, η Iman ήταν από τις πρώτες του μούσες, επηρεάζοντας μάλιστα τα σχέδια του αλλά και τον τρόπο που φωτογράφιζε τις καμπάνιες του. Έπειτα, ακολούθησε η σχέση του με την Naomi Campbell η οποία έγινε από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα του οίκου, περπατώντας και «κλείνοντας» πολλά από τα shows του στο peak των supermodels, στα 90s.

Ο Valentino υπήρξε από τους πρώτους σχεδιαστές που αντιμετώπισαν τη μαύρη ομορφιά ισάξια. Για εκείνον, η κομψότητα δεν είχε χρώμα, είχε attitude.

Signature Valentino: Ρομαντισμός, πειθαρχία και θηλυκότητα

Ο Valentino σχεδίαζε σαν να έγραφε ερωτικές επιστολές στις γυναίκες. Φορέματα που αγκάλιαζαν το σώμα χωρίς να το περιορίζουν, γραμμές που υμνούσαν τη σιλουέτα, υφάσματα που έμοιαζαν να «ζωντανεύουν» όταν τα φορούσε μια γυναίκα.

Η αισθητική του βασιζόταν αρκετά στην αψεγάδιαστη φιλοσοφία που έχει η υψηλή ραπτική, αλλά δεν ήταν ποτέ ψυχρή. Δαντέλα, σιφόν, μετάξι, δραματικές κάπες, minimal βραδινά φορέματα και φυσικά το αξεπέραστο κόκκινο, όλα υπηρετούσαν μια ιδέα: τη γυναίκα ως ένα θεϊκό όν που ένιωθε ενδυναμωμένη μέσα από τις δημιουργίες του.

«Κομψότητα είναι η ισορροπία ανάμεσα στις αναλογίες, το συναίσθημα και την έκπληξη».

Η γυναίκα σε πρώτο πλάνο

Ο Valentino Garavani δεν έντυνε απλώς γυναίκες. Πίστευε πολύ στη δύναμή τους, γι’ αυτό και τις αγαπούσε τόσο. Οι μούσες του, από την Jacqueline Kennedy Onassis (της οποίας σχεδίασε και το νυφικό για τον γάμο της με τον Αριστοτέλη Ωνάση, απογειώνοντας τη φήμη του διεθνώς), την Elizabeth Taylor, τη Sophia Loren, μέχρι την Julia Roberts και τις σύγχρονες celebrities με τις οποίες συνδέθηκε και δεν ήταν μόνο πελάτισσες, αλλά έμπνευση για τον ίδιο. «Σχεδίαζα πάντα για τις γυναίκες. Δεν είναι αντικείμενα, είναι θεότητες», είχε πει.

Κάθε ρούχο ήταν αφιερωμένο στην προσωπικότητα και την ενέργεια της γυναίκας που το φορούσε, γι’ αυτό και οι δημιουργίες του παραμένουν διαχρονικές.

Ζωή, στιλ και κινηματογράφος

Ο Valentino Garavani ήταν το ίδιο αψεγάδιαστος όσο και τα σχέδιά του. Ταξίδευε ανάμεσα σε Ρώμη, Κάπρι, Νέα Υόρκη, Λονδίνο και Gstaad με τα αγαπημένα του σκυλιά. Μαζί με τον Giammetti εμφανίστηκαν στο The Devil Wears Prada (2003), ενώ το 2008, κυκλοφόρησε το ντοκιμαντέρ Valentino: The Last Emperor, μια ταινία που εμβαθύνει περισσότερο στη ζωή και την καριέρα του μεγάλου couturier.

H κληρονομιά

Το 2008, ο Valentino Garavani αποσύρθηκε από τον οίκο με μια θριαμβευτική συλλογή «βαμμένη» στο signature Valentino Rosso, που πραγματοποιήθηκε στο Μusee Rodin στο Παρίσι. Η αισθητική του συνέχισε να καθορίζει τον χώρο της μόδας, μέσα από τη δημιουργική ματιά των ακολούθων του. Από τους Maria Grazia Chiuri και Pierpaolo Piccioli, που είχαν αναλάβει τα ηνία του οίκου μαζί έως και το 2018, με τον τελευταίο να υπηρετεί ως καλλιτεχνικός διευθυντής του οίκου έως και το 2024, όπου τη θέση αυτή ανέλαβε ο Alessandro Michele (2024).

Ο Valentino Garavani έφυγε, αλλά άφησε πίσω του μια κληρονομιά μοναδική: την αγάπη του για τις γυναίκες, την αφοσίωση στην κομψότητα και την ιδέα ότι η μόδα δεν είναι απλώς μια εμφάνιση, αλλά μια πράξη αγάπης.

«Ξέρω τι θέλουν οι γυναίκες. Θέλουν να είναι όμορφες»